"60'LI YILLAR KAYIP MI?"

   (Yazan: Ahmet GÜLEN) 

Elvis Presley’in kariyeri, hangi kaynaktan okunursa okunsun, 1960’lı yıllarda gereksiz filmlerle ve başarısız albümlerle geçirilmiş bir döneme sahip olduğu şeklinde yorumlanır. 1977’de Elvis’in ölümünde ülkemizde çıkan gazete ve dergilerde yayınlanan yazılarda bile bu tür ifadeler yer almıştır. Dış kaynaklarda da benzer ifadelere elbette daha çok rastlanır. Elvis Presley hayranlarının bir kısmı da 1960’lardan şikayetçidirler. Gerçekten Elvis’in kariyerinde 1960’lar bir kayıp olarak yorumlanabilir mi?

1950’lerin ortalarında müzikte devrim yapan Elvis Presley, şarkıları, giyimi, hareketleri toplum önderlerinden birisi haline gelmişti. O’nun bu tavrı gelenekçileri kızdırsa da Presley, yeni kuşak tarafından çok fazla sevildi. Mac Arthur’un başkanlığındaki Amerika, Rock’n’ Roll müzikle ve onun en önemli temsilcisi Elvis ile tanışmanın şaşkınlığı içindeydi. Çoğuna göre uslandırmak adına Presley 1958’de askere alındı. Ağır koşullarda üstelik Almanya’da askerlik yapan Elvis, 3 Mart 1960’da vatanına döndüğünde inanılmaz bir ilgi ile karşılaştı. Herkes Rock’ın genç temsilcisinden eskisi gibi coşkulu şarkılar, parlak şovlar bekliyordu. ‘Elvis Is Back’ plağı çoğu Kral hayranlarının beklentilerini karşılayacak düzeydeydi. Sinatra ile yapılan TV şovu da Elvis’e olan ilginin üst düzeyde olduğunu gösterdi. Aynı yıl ‘GI Blues’ ve ‘Flaming Star’da boy gösteren Elvis, beyazperde de krallığını bir kere daha ispatladı. 1961 yılında ise Presley, Memphis ve Hawaii’de toplam üç konsere çıkarken kimse bunun 8 yıllığına sahnelere veda olduğunu bilmiyordu. O yıl gene filmler ve başarılı sayılabilecek plaklarla geçti. Ama Elvis’in şarkılarında ‘Put The Blame On Me’, ‘Judy’, ‘In Your Arms’ gibi pop müzik örneklerinin yer alması, O’ndan Rock dinlemeye alışan müzikseverlerin pek de hoşuna gitmedi kuşkusuz.

Ertesi sene ağırlık film çalışmalarına verildi. Elvis’in gençliğine ve dinamikliğine uygun yapımların gişede başarı sağladığı düşünüldü. Ancak bu filmlerin müzikleri Presley’in karakteristiğine pek uymuyordu açıkçası. Tüm şarkılar elbette kötü değildi. Örneğin 1962’de kaydedilen ‘Return To Sender’ Elvis hayranlarının gönlünde daima yaşamasını bildi. Ancak 50’lerde Presley’in yükselişinde şarkıları ile rol oynayan Leiber-Stoller ikilisi bile bu yıllarda çok kaliteli olmayan film müzikleri yaptılar. Bu dönemlerde İngiltere ve Amerika’da müzikte yeni arayışlar başlamıştı. Liverpool’dan çıkan Beatles grubunun yanı sıra Rolling Stones listelerde yer edinmeye başlamışlar ve gençlerin yeni idolü haline gelmişlerdi. Oysa bu gruplar yola çıktıklarında kendilerine Elvis Presley’i örnek aldıklarını açıklamışlardı. Ancak Elvis o dönem Colonel Parker’in önderliğinde ‘Fun In Acapulco’, ‘Viva Las Vegas’ gibi filmleri çekmekle meşguldü. Üstelik artık ne televizyonda vardı ne de konser sahnesinde. Elvis sanki camdan bir fanus içindeydi ve sadece sinemaya gelen hayranları tarafından birbirine benzer filmlerde izlenebiliyordu.

Elvis, 1963 ve 1964’de film dışı stüdyo çalışmaları yaptı. RCA bu şarkıları içeren bir plak basmadığı gibi birkaç film albümüne ekstra şarkılar olarak bazı parçaları dağıttı. Parker garip bir biçimde ağırlığı film plaklarına veriyordu yani. Albay’ın Elvis’i Beatles’ın parladığı dönemde bilinçli olarak köşeye çektiği söylenir. Acaba Presley’in İngiliz grup karşısında tutunamamasından mı çekiniliyordu? İyi ama Elvis ortaya çıktığında Bill Haley, Chuck Berry, Jerry Lee Lewis, Buddy Holly gibi şarkıcılar da hemen aynı dönemde sahneye çıkmamış mıydı? Bu isimler Beatles’dan daha mı önemsiz rakipti? Parker’ın burada neyi amaçladığını kestirmek imkânsız ama 1964’de Amerika’ya gelen Beatles’ın gördüğü ilgi ve açılan ‘Elvis öldü yaşasın Beatles’ tarzı pankartlar eminiz Presley’i üzüntüye boğmuştu. Kral o yıl ‘Roustabout’, ‘Girl Happy’ gibi kalitesine pek uygun olmayan filmlerde yer aldı. Üstelik Frank Sinatra, Dean Martin gibi ustalar hem birbirleri ile hem de çok ünlü oyuncularla film çevirirken Elvis Presley, Albay’ın tutumundan olsa gerek, sıradan oyuncularla kamera karşısına geçmek zorunda kaldı.

1965 senesinde 30 yaşındaki Elvis yine benzer filmlerde yer alırken ortaya bu kez Galler’den bir genç Tom Jones çıktı. Kral ile ilk defa o yıl ‘Paradise Hawaiian Style’ filminin setinde tanışan ve çok iyi arkadaş olan Jones, O’na olan hayranlığını bugün bile dile getirmektedir. O’nun en ünlü şarkılarından ‘Green Green Grass Of Home’ o dönemde Elvis’e teklif edilmiş ancak şarkı beğenilmeyince bir fırsat kaçmıştı. Elvis bu parçayı tam 10 sene sonra kaydetti. 1966’da Elvis Presley film müziklerinin yanı sıra 2.5 sene sonra ilk kez stüdyoya girdi ve ağırlıklı olarak dini şarkılar kaydetti. Ancak basında artık Elvis’in isminden çok az sözediliyordu. Ertesi sene evlenen Elvis, o yılın eylül ayında yıllar sonra belki de en kaliteli şarkılarını kaydetti. ‘You’ll Never Walk Alone’, ‘Guitar Man’ gibi şarkılar ile başlayan süreç 1968’de ‘Too Much Monkey Business’, ‘US Male’ gibi performanslarla devam etti. Bu yıl Elvis’in haziranda yaptığı TV şovu sonraki yıllardaki kariyerini etkiledi. Tüm otoritelerin geri dönüş olarak nitelediği şov Presley’i bir bakıma uçurumun kenarından geri döndürdü. Hollywood çalışmaları sürse de bu programın etkisi ile Elvis Presley daha kaliteli film şarkıları yaptı. ‘Charro’, ‘Edge Of Reality’, ‘All I Needed Was The Rain’, ‘Almost’ bariz bir şekilde 60’ların ortalarındaki film müziklerinden farklıdır.

Geri dönüşün etkisi asıl 1969’da kendini gösterdi. Elvis, 1955’den sonra ilk kez Memphis’de kayıtlar yaptı, listelerde tekrar bir numaraya yükseldi ve 8 sene sonra konser sahnelerine döndü. 34 yaşının olgunluğu ile sahneleri doldurdu. Bugün yapılan değerlendirmelerde 1963-67 arası yılların gerçek manada kayıp olarak yorumlanması ve 68-69’un Elvis’in müzikal kariyerini kurtaran yıllar olarak nitelendirilmesi mümkündür…